🙏 संस्कृतज्ञानपरिवारे🙏 भवतां सर्वेषां स्वगतम् 🙏

Multi-Site Label Widget

संस्कृत-ज्ञानस्य अनुक्रमणिका

Click here to explore labels from all associated sites.

संस्कृत-ज्ञानस्य अनुक्रमणिका

×

Loading labels from all sites…

UGC - net सम्पुर्ण संस्कृत सामग्री कोड - २५ पुरा सिलेबस

UGC - net सम्पुर्ण संस्कृत सामग्री कोड - २५ पुरा सिलेबस

UGC - net सम्पुर्ण संस्कृत सामग्री कोड - २५ पुरा सिलेबस

 UGC - net सम्पुर्ण संस्कृत सामग्री कोड - २५ अनुक्रमणिका

अनुक्रमणिका

वैदिक-साहित्य

NOTE :- यहा पर किसीभी topic ( शब्द ) के बारेमें पढने के लिये उस पर क्लिक करे ।
UGC - net सम्पुर्ण संस्कृत सामग्री कोड - २५ पुरा सिलेबस

वैदिक-साहित्य भाग - १

वैदिक साहित्य का सामान्य परिचय - 

सहिता साहित्य
संवाद सूक्त :
ब्राह्मण साहित्य
आरण्यक साहित्य
वेदांग

वैदिक-साहित्य भाग - २

(ख) वैदिक साहित्य का विशिष्ट अध्ययन :-

1. निम्नलिखित सूक्तों का अध्ययन :- 

ऋग्वेदः - 

शुक्लयजुर्वेदः -  
अथर्ववेदः -  

2. ब्राह्मण-साहित्य :- 

3. उपनिषद् साहित्य :-

11 श्वेरश्वेतर

4. वैदिक व्याकरण, निरुक्त एवं वैदिक व्याख्या पद्धति :- 

वैदिक साहित्य के अभ्यास प्रश्न (Q 1-250):-

दर्शन- साहित्य

दर्शन- साहित्य भाग - ३

(क) प्रमुख भारतीय दर्शनों का सामान्य परिचय :

दर्शन- साहित्य भाग - ४

(ख) दर्शन-साहित्य का विशिष्ट अध्ययन :-

दर्शन साहित्य के अभ्यास प्रश्न :-

व्याकरण एवं भाषाविज्ञान-

व्याकरण एवं भाषाविज्ञान भाग - ५

(क) परिचय: निम्नलिखित आचायों का परिचय :-


व्याकरण एवं भाषाविज्ञान भाग - ६

(ख) व्याकरण का विशिष्ट अध्ययन  - 

  • तिङन्त :-  भू, एध्, अद्, अस्, हु, दिव्, पुञ्, तुद्, तन्, कृ रुध्, क्रीञ्, चुर् ।

  • महाभाष्य (पस्पशाह्निक) :- शब्दपरिभाषा, शब्द एवं अर्थ संबंध, व्याकरण अध्ययन के उद्देश्य, व्याकरण की परिभाषा, साधु शब्द के प्रयोग का परिणाम, व्याकरण पद्धति।

व्याकरण एवं भाषाविज्ञान के अभ्यास प्रश्न :-

संस्कृत साहित्य काव्यशास्त्र एवं छन्दपरिचय :

संस्कृत साहित्य काव्यशास्त्र एवं छन्दपरिचय भाग - ७

(क) निम्नलिखित का सामान्य परिचय

  • भास, 
  • अश्वघोष, 
  • कालिदास, 
  • शूद्रक, 
  • विशाखदत्त, 
  • भारवि 
  • माघ, 
  • हर्ष, 
  • बाणभट्ट, 
  • दण्डी, 
  • भवभूति, 
  • भट्टनारायण, 
  • बिल्हण, 
  • श्रीहर्ष, 
  • अम्बिकादत्तव्यास, 
  • पंडिता क्षमाराव, 
  • वी. राघवन, 
  • श्रीधरभास्कर वर्णेकर।

  • काव्यशास्त्र : 
  • रससम्प्रदाय, 
  • अलंकारसम्प्रदाय, 
  • रीतिसम्प्रदाय, 
  • ध्वसम्प्रदाय, 
  • वकोक्तिसम्प्रदाय, 
  • औचित्यमम्प्रदाय
  • पाश्चात्य काव्यशास्त्र अरस्तु, लॉनाइनस, क्रोचे ।


संस्कृत साहित्य काव्यशास्त्र एवं छन्दपरिचय भाग - ८

(ख) निम्नलिखित का विशिष्ट अध्ययन

  • पद्य :- 
  • बुद्धचरितम् (प्रथम), 
  • रघुवंशम् (प्रथमसर्ग), 
  • किरातार्जुनीयम् (प्रथमसर्ग), 
  • शिशुपालवधम् (प्रथमसर्ग), 
  • नैषधीयचरितम् (प्रथमसर्ग)

  • नाट्य :- 
  • स्वप्रवासवदत्तम्, 
  • अभिज्ञानशाकुन्तलम्, 
  • वेणीसंहारम्, 
  • मुद्राराक्षसम्, 
  • उत्तररामचरितम्, 
  • रत्नावली, 
  • मृच्छकटिकम् 

  • गद्य :- 
  • दशकुमारचरितम् (अष्टम-उच्छ्वास), 
  • हर्षचरितम् (पञ्चम-उच्छ्वास), 
  • कादम्बरी (शुकनासोपदेश)

  • चम्पूकाव्य :- 
  • नलचम्पू (प्रथम-उच्छ्वास)
  • साहित्यदर्पण :- 

  • काव्यप्रकाश :- काव्यप्रयोजन, काव्यहेतु, काव्यभेद, शब्दशक्ति, काव्यलक्षण, अभिहितान्वयवाद, अन्विताभिधानवाद, रसस्वरूप एवं रससूत्र विमर्श, रसदोष, काव्यगुण, व्यंजनावृत्ति की स्थापना (पञ्चम उल्लास)

  • अंलकार:- 
  • वक्रोक्ति, 
  • अनुप्रास, 
  • यमक, 
  • श्लेष, 
  • उपमा, 
  • रूपक, 
  • उत्प्रेक्षा, 
  • समासोक्ति, 
  • अपह्नुति, 
  • निदर्शना 
  • अर्थान्तरन्यास, 
  • दृष्टान्त, 
  • विभावना, 
  • विशेषोक्ति, 
  • स्वभावोक्ति, 
  • विरोधाभास, 
  • सकंर, 
  • संसृष्टि।

  • ध्वन्यालोकः (प्रथम उद्योत)

  • वक्रोक्तिजीवितम् (प्रथम उन्मेष)
  • भरत नाट्यशास्त्रम् (द्वितीय एवं षष्ठ अध्याय)

  • दशरूपकम् (प्रथम तथा तृतीय प्रकाश)

  • छन्द परिचय- 
  • आर्या, 
  • अनुष्टुप, 
  • इन्द्रवज्रा, 
  • उपेन्द्रवज्रा, 
  • वसन्ततिलका, 
  • उपजाति, 
  • वंशस्थ, 
  • द्रुतविलम्बित, 
  • शालिनी, 
  • मालिनी, 
  • शिखरिणी, 
  • मन्दाक्रान्ता, 
  • हरिणी, 
  • शार्दूलविक्रीडित, 
  • स्रग्धरा 
साहित्य के अभ्यास प्रश्न :-


पुराणेतिहास, धर्मशास्त्र एवं अभिलेखशास्त्र

पुराणेतिहास, धर्मशास्त्र एवं अभिलेखशास्त्र भाग - ९

(क) निम्नलिखित का सामान्य परिचय :

  • रामायण - विषयवस्तु काल, रामायणकालीन समाज, परवर्ती ग्रन्थों के लिए प्रेरणास्रोत. साहित्यिक महत्त्व, रामायण में

  • महाभारत - विषयवस्तु काल, महाभारतकालीन समाज, परवर्ती ग्रन्थों के लिए प्रेरणास्त्रोत, साहित्यिक महत्त्व, महाभारत में आख्यान
  •  पुराण पुराण की परिभाषा, महापुराण उपपुराण, पौराणिक सृष्टि-विज्ञान, आख्यान

  • प्रमुख स्मृतियों का सामान्य परिचय।
  • अर्थशास्त्र का सामान्य परिचय।

  • लिपि ब्राह्मी लिपि का इतिहास एवं उत्पत्ति के सिद्धान्त। 
  • अभिलेख का सामान्य परिचयः

पुराणेतिहास, धर्मशास्त्र एवं अभिलेखशास्त्र भाग - १०

(ख) निम्नलिखित ग्रन्थों का विशिष्ट अध्ययन

  • कौटिलीय अर्थशास्त्रम् (प्रथम विनयाधिकारिक)

  • मनुस्मृतिः (प्रथम, द्वितीय तथा सप्तम अध्याय) 
  • याज्ञवल्क्यस्मृति: (व्यवहाराध्याय)

  • लिपि तथा अभिलेख-
  •  गुप्तकालीन तथा अशोककालीन ब्राह्मी लिपि । 
  • अशोक के अभिलेख प्रमुख शिलालेख, प्रमुख स्तम्भलेख मौर्योत्तरकालीन अभिलेख कनिष्क के शासन वर्ष 3 का सारनाथ बौद्ध प्रतिमा लेख, रुद्रदामन का गिरनार शिलालेख, खारवेल का हाथीगुम्फा अभिलेख ।
  •  गुप्तकालीन एवं गुप्तोत्तरकालीन अभिलेख समुद्रगुप्त का इलाहाबाद स्तम्भलेख, यशोधर्मन का मन्दसौर शिलालेख, हर्ष का बांसखेडा ताम्रपट्ट अभिलेख, पुलकेशिन द्वितीय का एहोल शिलालेख ।

  • पुराणेतिहास, धर्मशास्त्र (मनुस्मृति, याज्ञवल्क्यस्मृति, अर्थशास्त्र) 
लिपि एवं अभिलेखशास्त्र के अभ्यास प्रश्न :- 

परिशिष्ट :-


1. वैदिक वाङ्मयम्

2. ऋग्वैदिक देवताः

3. ऋग्वैदिक (शाकल) मन्त्रविभागाः

4. वैदिक वाङ्मय-परिचय-सारणी

5. निर्दिष्ट-दर्शनग्रन्थानां-परिचय-सामान्यम्

6. भारतीय दर्शन की शाखाओं की सूची

7. साङ्खसाहित्य

8. महाकाव्यादीनां ग्रन्थानां संक्षिप्त परिचय-सारणी

9. रूपकोपरूपकादिनिरूपणम्

  • संस्कृतवाङ्मयम्
  • ग्रन्थ एवं ग्रन्थकार
  • काव्यशास्त्रम्
  • संस्कृतनाटकम्
  • संस्कृतकविः
  • संस्कृत संख्या
  • संस्कृतपत्रिकाणाम् अनुक्रमणिका
  • प्रमुख भाष्यकार एवं ग्रन्थ
  • विविधसमासानामावली
  • वैदिक साहित्य का सामान्य परिचय
  • दर्शन साहित्य का सामान्य परिचय
  • साहित्य का सामान्य परिचय

विगत वर्षो के प्रश्नपत्र-

  • नेट द्वितीय प्रश्नपत्र जून 2015
  • नेट तृतीय प्रश्नपत्र जून 2015
  • नेट द्वितीय प्रश्नपत्र दिसम्बर 2015
  • नेट तृतीय प्रश्नपत्र दिसम्बर- 2015
  • नेट द्वितीय प्रश्नपत्र जुलाई-2016
  • नेट तृतीय प्रश्नपत्र जुलाई-2016
  • नेट द्वितीय प्रश्नपत्र जनवरी-2017
  • नेट तृतीय प्रश्नपत्र जनवरी- 2017
  • नेट द्वितीय प्रश्नपत्र नवम्बर-2017
  • नेट तृतीय प्रश्नपत्र नवम्बर-2017
  • नेट प्रश्नपत्र जुलाई-2018
  • नेट प्रश्नपत्र दिसम्बर 2018
  • नेट प्रश्नपत्र जून 2019
  • नेट प्रपत्र दिसम्बर 2019
  • नेट प्रश्नपत्र जून 2020


उत्तरमाला..



मम विषये! About the author

ASHISH JOSHI
नाम : संस्कृत ज्ञान समूह(Ashish joshi) स्थान: थरा , बनासकांठा ,गुजरात , भारत | कार्य : अध्ययन , अध्यापन/ यजन , याजन / आदान , प्रदानं । योग्यता : शास्त्री(.B.A) , शिक्षाशास्त्री(B.ED), आचार्य(M. A) , contact on whatsapp : 9662941910

एक टिप्पणी भेजें

आपके महत्वपूर्ण सुझाव के लिए धन्यवाद |
(SHERE करे )